IC1805/1848 & Double Cluster

431011

Sigma 60mm f2.8+Olympus E-P5 on barn door tracker (non-motorized) ISO 3200, 64X30 sec. 12.10.2017 Atabey

Yaklaşık 7500 ışıkyılı uzaklıktaki IC1805 Heart Nebula (sol üst), IC1848 Soul Nebula (sol alt) ile 7600 ışıkyılı uzaklıktaki NGC869-884 açık yıldız kümelerinin (sağda) birlikte görünümü. Çekim için 60mm f2.8 lens ve manuel takip düzeneği kullanarak ISO 3200 ayarında 30 saniye pozlama ile 64 resim karesi aldım.

Advertisements

Afokal astrofotoğrafi (Derin uzay)

Merhaba, daha önceki yazımda afokal fotoğraf tekniği ile gezegen çekimlerine değinmiştim. Bu sefer afokal tekniği derin uzay için nasıl uyguladığım konusuna yer vereceğim. Öncelikle belirtmeliyim ki afokal teknik ile özellikle hareket sistemi olmadan derin uzay çekimi yapmak gezegen çalışması yapmaktan çok daha zorlu bir uygulamadır. Bu uygulamadan elbette prime fokus uzun pozlu çekimlerde elde edildiği gibi sonuçlar beklemek doğru olmaz. Bunun nedenlerini kendi yaptığım deneysel çalışmalara da dayananak maddeler halinde sıralamak gerekirse;

1. Derin uzaydan gelen ışık, takip sistemi olmadan yapılacak kısa süreli çekimler için oldukça yetersizdir. Ayrıca mercek yüzeylerindeki yansıma ışığı daha da azaltmaktadır.

2. F odak oranı yetersiz olan teleskoplarla kısa süreli afokal pozlama zaten az olan ışığı iyice azaltacaktır.

3.Fotoğraf makinesinin f değeri yeterince düşük değil ise teleskoptan gelen ışıkta kayıplara neden olacaktır.

4.Çekimlerde alan genişliği için geniş açı göz merceği kullanıldığından distorsiyon etkisi ve mercek içi yansımalar sorun olmaktadır.

5.Büyük sensörlü ve büyük lensli fotoğraf makineleri ile aynı teleskop göz merceği arasındaki exit pupilden kaynaklı optik ilişki,  küçük sensörlü ve lensli makinelere göre geniş açıda daha başarısız parlaklık ile sonuçlanmaktadır. Bu  durum ISO başarımını da azaltmaktadır.

Çekime başlamadan önce iyi bir gözlem planı yapılması ve bir önceki yazıda değindiğim atmosferik görüş koşullarına dikkat edilmesi derin uzay çekimleri için de önemlidir.

390214

M42

Çekim ayarları

Tüm bu faktörleri birlikte değerlendirdiğimde 1200mm f4.7 dobson teleskopta 25mm plössl göz merceğine elimdeki kompak fotoğraf makinesini en geniş açıda f2 ayarında kullanarak 0,5 ile 1 sn arası pozlamada ISO 6400 ayarında çekim yapmayı daha başarılı buldum.

Yazılım desteği

Elde ettiğim resimlerde kenarlara doğru ciddi distorsiyon etkisi ile karşılaştım. Oluşan distorsiyonu yazılımsal olarak düzeltebilmek için teleskop ile yaptığım referans çekimlerden faydalalanarak GIMP yazılımı ile distorsiyonu düzeltme parametrelerini en uygun aralığa getirdim. Bu parametrelerden faydalanarak yaptığım çekimlerdeki eğrilikleri düzelttim.

390845

M22

Unutulmaması gereken bir nokta her resim karesinde ayrı ayrı bu düzeltme yapılmaz ise Deepskystacker gibi programlarla yapılacak görüntü işleme işleminin oldukça başarısız olacağıdır.

Distorsiyonda yaptığım düzeltmeye karşın görüntü kenarlarına doğru yıldız gibi parlak oluşumlarda koma etkisine benzer bir merkezden dışa görüntü bozulmaları ile karşılaştım. Bu durumun mercek içi yansımalardan kaynaklandığını sanıyorum. Bu bozulmaları düzeltmek için de GİMP ten yararlandım.

Yazılım programlarının derin uzay fotoğraf çekimlerinde ne kadar önemli olduğunu vurgulamak için m20 nebulasına ait ham ve işlenmiş karelerden oluşan karşılaştırmalı resimlerini vererek yazımı burada sonlandırıyorum.

M20

M20 (RAW)                                                                               M20

 

M8 Lagoon Nebula

410701  Samyang 300mm f6.3+Olympus E-P5
Barn door tracker (non-motorized)
ISO 6400 , 40X30 sec. 3-5-6.07.2016 – Atabey

5000 ışıkyılı uzaklıktaki Denizkulağı Nebulası Yay Takımyıldızında bulunan güney gökyüzünün parlak bulutsularındandır. Yaklaşık 3 yıl önce takipsiz 1200mm f4.7 dobson aynalı teleskopla 0,6 sn pozlama ile görüntülediğim bulutsuyu bu sefer 300mm f6.3 aynalı lens ve el yapımı motorsuz barn door takip düzeneği ile ISO 6400 ayarında 30 sn. pozlama ile yeninden görüntüledim. Teleskopa oranla 4 kat daha düşük odaklı ve f oranı daha zayıf olan aynalı lense karşın 30 saniye pozlama avantajı ile daha iyi sonuç almak mümkün. Hava günlerdir rüzgarlı olduğundan titreşimsiz ve net görüntü almak zor oldu. 2 gece boyu çektiğim resimlerden 40 tanesini seçerek yukarıdaki görüntüyü elde ettim.

M8 Lagoon Nebula with 300mm f6.3 mirror lens on micro four thirds camera and non-motorized handmade barn door tracker. See, for comparison:  non-motorized 10 inch dobsonian with afocal coupling.

β-Lyrae

Arşivimdeki eski değişken yıldız gözlemlerimden  β-Lyrae verilerini de grafiğe dönüştürdüm. Bu yıldız Çalgı Takımyıldızı`nda 960 ışıkyılı uzakta bulunan ikili bir yıldız sistemidir. İkili yıldızlar birbirleri etrafında dönerken aşağıdaki gibi parlaklık değişimlerine neden olmaktadır.

    Çarşamba, 24-31.08.1992

8 günlük kıyaslamalı parlaklık tahminlerim sonucu elde ettiğim yukarıdaki grafik incelenerek ikilinin bir tam turu ne kadar sürede tamamladığı hesaplanabilir. β-Lyrae ikilisinin dolanım süresi yaklaşık 12.9 gün olup grafikte bu değerin yaklaşık yarım turuna karşılık gelen bir peryodik hareketi görmek mümkündür. Eş yıldız yan konumdayken parlaklık en yüksek değerdeyken  diğer yıldızın önünden geçerken parlaklık azalır (grafikte 3.8), yan konuma ulaşınca yeniden yükselir (3.4).

β-Lyrae is located in the constellation Lyra. It is a binary star system approximately 960 light years away from Earth. Two stars periodically eclipse each other.  Orbital period is 12.9 days. I  estimated brightness value of the β-Lyrae binary star system by eye during 8 days.  You can see half period on brightness graph.

δ-Cephei

Değişken yıldız gözlemleri yıldızın parlaklığına bağlı olarak bir dürbünle hatta çıplak gözle de yapılabilir. Ben de arşivimdeki δ-Cephei yıldızına ait eski bir gözlemimi grafiğe dönüştürüp paylaşmak istedim. δ-Cephei Kral Takımyıldızı`nda bulunmaktadır.

         cepheid                                    Çarşamba, 02-08.08.1991

7 günlük düzenli gözlemler sonucunda -sefe değişken yıldızının günlük parlaklık değişimi, -Sefe (4.2), -Sefe(3.3) ile kıyaslanarak tahmin edilmiştir. Parlaklığın 3.5 ile 4.4 arasında değiştiği grafik yaklaşık 5.4 günlük olduğu bilinen değişim periyoduna yakın bir görünüm vermektedir. Sefeid`lerin ışık değişim periyodu, ortalama yoğunluklarının kareköküyle ters orantılıdır. Ayrıca değişim periyodu ne kadar uzun ise yıldız o kadar parlaktır. Bu bilgilerden yola çıkarak yıldızın mutlak parlaklığı ve yoğunluğu hesaplanabilir. Mutlak parlaklığı bilindiğinden bulunduğu yıldız kümesi veya galaksinin uzaklığını hesaplamak da mümkündür.

δ-Cephei is a variable star located in the Constellation Cepheus. Brightness value of δ-Cephei was estimated by eye compared to -Sefe (4.2) and -Sefe(3.3). Minimum magnitude was 3.5 and maksimum magnitude was 4.4 during 7 days observation period. The Cepheid period of occilation is inversely proportional to the square root of the average density.

T = k/ d^(1/2)     ( T: Period ,  d: Density Compared to Sun,  k= 0.12 )

M81 Galaxy

410413

Samyang 300mm f6.3 on Olympus E-P5
Barn door tracker (non-motorized)
ISO 6400 – 60X30 sec.  26-27.04.2016 – Atabey

Dünyamıza 12 milyon ışıkyılı uzaklıktaki M81, aslında M82 (solda) ve NGC 3077 (alt sağda) galaksilerinin de içinde olduğu kendi ismi ile anılan M81 Galaksi Grubu`nun üyesidir. Bugüne kadar görüntülediğim en uzak gök cismi olan galaksi kümesini görüntülemek için 300mm f6.3 aynalı lens, fotoğraf makinesi ve el yapımı motorsuz barn door düzeneği kullanarak, ISO 6400 ayarında 30 saniye pozla 60 resim karesi aldım.

M81 Galaxy Group with 300mm f6.3 mirror lens on micro four thirds camera and non-motorized handmade barn door tracker.  M81 (middle), M82 (left), NGC 3077 (right-bottom).

Rosette Nebula

410400Samyang 300mm f6.3 on Olympus E-P5
Barn door tracker (non-motorized)
ISO 12800 – 40X30 sec., 07.04.2016 – Atabey

Bir ay aradan sonra nihayet yeni bir çalışma yaparak Tekboynuz Takımyıldızı`ndaki Rozet Bulutsusu`nu görüntüledim. Ay ışığının olmadığı bulutsuz geceleri beklediğim için belli bir zaman aralığı geçtikten sonra yeni ay çevrimine kadar çalışma yapmak mümkün olmuyor.

Bu ay çalıştığım bulutsu pek parlak olmadığından ve çıplak gözle görülmediğinden 300mm f6.3 aynalı lens ile bulup görüntülemek biraz zor oldu. Bulutsunun fotoğraf makinesinden canlı önizleme ile görülmemesi ve klavuz olacak pek parlak bir yıldız olmaması görüntü karesini ayarlama işini zorlaştırmaktadır.  Fotoğraf kalitesi için ISO ayarını çok yükseltmek istemesem de bulutsu sönük olduğundan 12800`e ayarladım. Kutup yıldızını göremediğim balkondan çalıştığımdan bir miktar netlik sorunu yaşadım.

300mm f6.3 aynalı lens kullanarak 30 saniye pozlama ile motorsuz barn door düzeneği üzerinde çektiğim 40 resim karesini birleştirerek 5200 ışıkyılı uzaklıkta olan bulutsuyu yukarıdaki gibi görüntüledim.